Cudzoziemiec w zarządzie spółki z o.o. – zasady, zezwolenia i problemy praktyczne
Coraz więcej zagranicznych inwestorów zakłada spółki z o.o. w Polsce. Często pojawia się wtedy pytanie: cudzoziemiec w zarządzie spółki z o.o. – czy to możliwe? Czy potrzebne są specjalne zezwolenia? Jakie trudności może to sprawić w codziennym prowadzeniu firmy?
Polska nie stawia formalnych barier – cudzoziemcy mogą pełnić funkcje w zarządach polskich spółek. W praktyce jednak cudzoziemiec może napotkać komplikacje. Od problemów z otwarciem rachunku bankowego, przez konieczność uzyskania zezwolenia na pracę, po trudności z podpisem elektronicznym. Przyjrzyjmy się tym kwestiom dokładnie.
Czy w Polsce może zasiadać cudzoziemiec w zarządzie spółki z o.o.?
Polskie prawo nie zawiera ograniczeń, które uniemożliwiałyby cudzoziemcom pełnienie funkcji w zarządzie spółek kapitałowych. Ustawodawca nie przewidział szczególnych wymagań ani co do obywatelstwa członków organów, ani w zakresie ich rezydencji podatkowej. W zakresie powołania do pełnienia funkcji nie ma zatem żadnych przeszkód dla wyboru cudzoziemca. Zarówno gdy chodzi o obywatela Unii Europejskiej, jak i krajów trzecich.
Dlaczego członkiem zarządu musi być osoba fizyczna?
Ustanowienie zarządu spółki w postaci innej osoby prawnej, w tym zagranicznej (np. innej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) nie jest możliwe. Przepisy prawa polskiego przewidują bezpośrednio konieczność powołania do organów spółki osoby fizycznej. Dodatkowo w niektórych wypadkach członkowie zarządu ponoszą osobistą odpowiedzialność (w tym na gruncie prawa karnego) w związku z wykonywanymi przez nich czynnościami. Inna osoba prawna, w tym zagraniczna spółka nie może być w związku z tym organem pełniącym funkcję zarządu w polskiej spółce z ograniczona odpowiedzialnością.
Czy cudzoziemiec w zarządzie spółki z o.o. potrzebuje zezwolenia na pracę?
Samo powołanie do zarządu spółki osoby, która nie jest obywatelem polskim nie wymaga uzyskania zgód żadnych polskich organów. Taka osoba nie musi przebywać na terytorium Polski, w szczególności w sposób ciągły, o ile sprawowanie zarządu nad działalnością spółki nie wymaga osobistej obecności na terytorium kraju. Cudzoziemiec pełniący funkcję zdalnie spoza granic Polski nie potrzebuje żadnych dodatkowych zgód lub zezwoleń związanych z pracą w zarządzie.
Sytuacja może wyglądać nieco odmiennie w przypadku, jeśli obcokrajowiec powołany do zarządu spółki przebywa na terytorium Polski.
Przepisy o zatrudnianiu cudzoziemców traktują pełnienie funkcji członka zarządu jako powierzenie pracy cudzoziemcowi. Oznacza to, że w niektórych sytuacjach cudzoziemiec musi uzyskać zezwolenie na pracę. Nawet jeśli spółka nie planuje zawierać z nim dodatkowej umowy (np. umowy o pracę).
Co do zasady zezwolenia takiego nie będą wymagali cudzoziemcy, będący obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym (czyli Norwegii, Islandii, Liechtensteinu), a także Szwajcarii.
Pobyt w Polsce a pełnienie funkcji członka zarządu
Obywatele krajów trzecich mogą potrzebować zezwolenia na pracę w zarządzie. Dotyczy to pobytu w Polsce przez co najmniej 6 miesięcy w roku związanego z tą funkcją. W takich sytuacjach konieczne jest uzyskanie zezwolenia na pracę typu B. Sytuacja każdego z cudzoziemców wymaga w takim wypadku szczegółowej analizy z punktu widzenia legalności pobytu w Polsce, głównego i pobocznych celów takiego pobytu, formy zatrudnienia, spełnienia przez spółkę wymagań do uzyskania odpowiedniej podstawy legalizacji współpracy z członkiem zarządu.
Cudzoziemiec w zarządzie spółki z o.o. – praktyczne problemy przedsiębiorców
Obok formalnych kwestii dotyczących dopuszczalności powołania cudzoziemca do zarządu oraz legalności jego pracy warto pochylić się również nad problemami praktycznymi, które może napotkać spółka zarządzana przez obcokrajowca. Poniżej przedstawiamy wybrane sytuacje, w których spółki spotykają przeszkody związane z brakiem posiadania przez członków zarządu obywatelstwa polskiego.
Otwarcie rachunku bankowego
Praktyka banków wymaga weryfikacji osób reprezentujących spółkę. Większość banków wymaga w praktyce wykazania dokumentów legalizujących pobyt członka zarządu na terytorium Polski. W przypadku braku miejsca zamieszkania w Polsce oraz braku polskiego obywatelstwa proces otwarcia rachunku bankowego może być bardziej długotrwały i wymagać przedstawienia dodatkowych dokumentów.
Bieżące podpisywanie dokumentów w formie elektronicznej
Szereg platform komunikacji z administracją publiczną i sądami wymaga dokonania autoryzacji (podpisu) za pomocą kwalifikowanego podpisu elektronicznego lub profilu zaufanego. Utworzenie profilu zaufanego wymaga posiadania numeru PESEL, zatem w pierwszej kolejności wymagane jest jego posiadanie przez cudzoziemca – członka zarządu. Brak numeru PESEL może powodować praktyczne trudności (np. w przypadku bezpłatnego złożenia rocznych sprawozdań finansowych).
Uzyskanie finansowania, w tym leasingów dla spółki
Banki i leasingodawcy weryfikują przedstawicieli spółki. W przypadku cudzoziemców proces może być dłuższy i wymagać dodatkowych dokumentów.
Podsumowanie
Powołanie obcokrajowca do zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest możliwe zarówno w przypadku osób, będących obywatelami UE i EOG, jak i obywateli państw trzecich.
W niektórych przypadkach może być wymagane uzyskanie dodatkowego zezwolenia na pracę w związku z pełnieniem funkcji w zarządzie. Dotyczy to w szczególności cudzoziemców, którzy zamieszkują na terytorium Polski i nie są obywatelami Unii Europejskiej.
Powołując cudzoziemca do zarządu, pamiętaj o praktycznych problemach: rachunki bankowe, podpis elektroniczny, finansowanie.
Skontaktuj się z prawnikiem specjalizującym się w spółkach z kapitałem zagranicznym – pomoże uniknąć tych problemów.
